9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 265-266-267-268-269-270-271 Cevapları – Canım Kitap Metni cevapları. Sayfa9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 265-266-267-268-269-270-271 Cevapları Cevapları. Ders Dışı Çalışma etkinlikleri cevapları. 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyat ders kitabı.
9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 265-266-267-268-269-270-271 Cevapları Cevapları
Diğer Sayfaların Cevaplarını Gör Link >>>> 9. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Cevapları MEB 2024-2025
SAYFA 265 CEVAPLAR
Aşağıdaki tabloda farklı dillerden dilimize geçen ve metinde kullanılan bazı kelimeler yer almaktadır. Bu kelimelerle ilgili aşağıdaki çalışmayı yapınız.
a) Öğretmeninizin rehberliğinde dörder kişilik takımlara ayrılınız. Öğretmeninizin belirlediği sürede aşağıdaki kelimelerin eş anlamlarını tabloya yazınız
• idrak -anlayış
• imtihan-sınav
• mana -anlam
• mesut-mutlu
• objektif- nesnel
• sübjektif -öznel
• tasvir-betimleme
• tesir -etki
• vaka -olay
2. Aşağıdaki tabloda metinden alınan bazı cümleler ve bu cümlede geçen bir kelimenin sözlük anlamı verilmiştir. Sözlük anlamı verilen kelimeyi cümleden bularak kelimenin altını çiziniz
1. İhtiyatlı
2. çeki
3. çağrışım
4. telkin
5. basmakalıp
6. aksettiren
SAYFA 266 CEVAPLAR
3. Okuduğunuz Parasız Yatılı adlı metinde anlamını bilmediğiniz sözcükleri tespit ediniz. Okulunuzun bilişim teknolojileri öğretmeni rehberliğinde ortak bir dijital pano oluşturunuz. Oluşturduğunuz dijital panoda anlamını
bilmediğiniz kelimeleri ve anlamlarını paylaşınız.
Vakıa -Gerçek olay, yaşanmış durum
Basmakalıp- Sıradan, klişe, özgün olmayan
Kayıtsız-ilgisiz
Bürokrasi- Devletle ilgili işlerin yürütülmesinde yönetimin aşırı ölçüde etkili olması.
Aksetmek -Ulaşmak, duyulmak, yayılmak.
Telmih -Anlatılmak isteneni üstü kapalı bir biçimde söyleme.
Hülya- Hayal
Safiyet- Temizlik, saflık
Yalaz -Alevin hızlı ve dalgalı kısmı
Tesir -bir nedenin sonucu
Tasvir- Betimleme, bir şeyi ayrıntılı şekilde sözle anlatma
Çek -Para yerine geçen ödeme belgesi
İhtiyatlı- Dikkatli hareket etmek
Kronolojik Zaman -Olayların zaman sırasına göre gösteren tablo
Objektif- Tarafsız gözle bakmak
Sübjektif -Kişinin duygu, düşünü ve sezgilerini dikkate alması
İdrak- Anlayış, kavrayış
Metnimizi Anlayalım
Aşağıdaki soruları Parasız Yatılı adlı metne göre cevaplayınız.
1. Mehmet Kaplan’ın yazdığı Parasız Yatılı adlı eleştiri yazısının içerik ve yapı özelliklerini yazınız.
İçerik Özellikleri: Toplumsal, psikolojik ve estetik boyutlarıyla derinlemesine inceleyen, nesnel ve analitik bir metindir. İçerik açısından, yoksulluk, kadın deneyimleri, aile ilişkileri ve toplumsal eleştiri gibi temaları ele alır.
Yapı Özellikleri: Eserin Genel Tanıtımı, Eserin İçeriğinin Analizi, Yapısal ve Biçimsel İnceleme, Analiz, Nesnel inceleme, değerlendirme ve eserin önemi yapı özellikleridir.
2. Eleştirmen Mehmet Kaplan’ın “Hikâyede vak’a basit, konu basmakalıp olmakla beraber, anlatış tarzı yenidir.” cümlesini metinden hareketle açıklayınız.
Hikayenin daha önce denenmemiş bir şekilde konuyu ele alış şeklinin önemi vurgulanmıştır. Diğer hikayerlerden uslübü ile farklı olduğu dile getiriliyor.
3. a) Aşağıdaki bölümden hareketle eleştirmenin hikâye sanatı hakkındaki görüşlerini açıklayınız.
“Hikâye sanatında önemli olan vak’a veya konudan çok anlatış tarzıdır. Çocuklar, aşk, aile hayatı, fakirlik, keder, sevinç, açlık, hayal, ümit gibi hadise ve konular, insanlığın yaşadığı, tanıdığı, bildiği şeylerdir.
Bununla beraber onlara karşı kayıtsız kalamayız. Fakat onlara eğer basmakalıp bir gözle bakarsak, duygularımız katılaşır. Bundan dolayı sanatçılar, yeni bakış, yeni anlatış tarzları ile, bizi ona karşı duyarlı kılar ve onlar üzerinde yeniden düşündürür.”
Mehmet Kaplan’a göre hikâye sanatında asıl önemli olan, konu veya olaydan ziyade anlatış tarzıdır. Ssanatçının özgün bakış açısı ve yeni anlatım teknikleriyle konuyu ele almalıdır, önemli olan budur. Sanatçı, basmakalıp yaklaşımlardan kaçınmalıdır. Okuyucuya yeni şeyler düşündürmelidir.
b) Mehmet Kaplan’ın görüşlerinden ve önceki temalarda öğrendiklerinizden hareketle sizce hikâye sanatında önemli unsur nedir? Görüşlerinizi yazınız.
SAYFA 267 CEVAPLAR
4. a) Aşağıdaki tabloda Mehmet Kaplan’ın Parasız Yatılı adlı hikâyeye yönelik değerlendirmeleri yer almaktadır. Hikâyenin üslubu ile ilgili değerlendirmeleri bulup örnekteki gibi işaretleyiniz.
AŞAĞIDAKİ BÖLÜMLERİ İŞARETLEYİN
Hikâyede vak’a basit, konu basmakalıp olmakla beraber, anlatış tarzı yenidir. X
Hikâyede üzerinde durulması gereken başka bir nokta daha var: Yaşantıların somut ayrıntılarla verilmesi ve eşyanın duygu, mâna ve hatıra telkin edici bir şekilde kullanılması. X
Hikâyenin yapı bakımından dikkat çeken özelliklerinden biri, kronolojik zaman kadrosunun kırılarak…X
Bu konuşma ile anlatılanı, başka bir şekilde anlatmaya imkân yoktur. Hikâyede bütün konuşmalar canlı, tesirli, karmaşık ve duyguludur. X
b) Eleştiri yazısından Parasız Yatılı adlı hikâyenin üslubu hakkında edindiğiniz bilgileri yazınız.
Eleştirmene göre hikâyenin en başarılı yönü, anlatış tarzının yeni olması ve etkileyiciliğidir. Çünkü sıradan bir olayı yeni bir tarzda ele almıştır.
SAYFA 268 CEVAPLAR
5. a) Aşağıdaki tabloda Mehmet Kaplan’ın Parasız Yatılı adlı hikâyenin yazarı Füruzan’a yönelik değerlendirmeleri yer almaktadır. Mehmet Kaplan’ın Füruzan’ın üslubu hakkındaki değerlendirmelerini bularak örnekteki gibi işaretleyiniz.
ŞU İFADELERİ İŞARETLEYİN:
Yazar, bu anlatış tarzı ile, bu basit vak’a ve basmakalıp konuyu tesirli hâle getirir.
Yazar, anne ile kızın hayatında, esas olarak, hâdiselerin yeni ve taze olarak idrak olunduğu iki anı seçiyor.
Yazar, hadiseleri objektif değil, sübjektif olarak anlatmak suretiyle, onlara, anne ve kızının heyecan, korku, ümit, hülya, safiyet ve isyanlarını da katıyor.
Yazar, bu arada çağrışım yolu ile kız çocuğunun okuldaki hayatına da telmîhte bulunuyor.
Hikâyede dış konuşma veya konuşmaların içten tekrarı geniş bir yer tuttuğu için, yazar, sade, gerçekçi bir üslup kullanır.
Annesi hastahaneye gideceği gece, kız çocuk “annesinin ıstıtan kokusunu duymak için” iyice sırtına sokulur.
Kahramanlarının yaşantılarını gerçekçi bir bakışla tasvir eden yazar, kendisini gizler.
Annenin hastahanede baş hemşire ile konuşmasını aktaran paragraf…
b) Eleştirmenin, Fürüzan’ın üslubu hakkındaki değerlendirmelerinden edindiğiniz bilgileri söyleyiniz
Füruzan, eleştirmene göre sade ve etkileyici üslubuyla anne-kız duygularını güçlü bir şekilde yansıtır. Özgün anlatımı, sıradan konuları içtenlikle anlamlı kılar. Öznel bakış açısı ve iç konuşmalar, hikâyeye derinlik katar.
c) Edindiğiniz bilgilerden hareketle eleştirmenin hikâyenin yazarını başarılı bulup bulmadığını gerekçesiyle yazınız.
Mehmet Kaplan’a göre Füruzan, sıradan konuları özgün ve etkileyici üslubuyla derinleştiren başarılı bir yazardır. Güçlü anlatımı, olayların duygusal etkisini artırarak okuyucuyu hikâyeye bağlar ve hikâye sanatında başarıyı getirir.
SAYFA 269 CEVAPLAR
6. a) Eleştirmenin hikâyeyi ve hikâyenin yazarını değerlendirirken kullandığı öznel ve nesnel ifadelerini belirleyerek metinden örnek cümleler yazınız.
Öznel Değerlendirmeler:
“Hikâyede vak’a basit, konu basmakalıp olmakla beraber, anlatış tarzı yenidir.”
“Bu yoğun ve karmaşık anlatış tarzı, hikâyenin dar çerçevesini kendi içinden genişletiyor, değişik zaman ve mekânlara pencereler açıyor.”
“Füruzan, anlatış tarzı ile fakir, yoksul, yalnız, zavallı anne ile kızın hallerini yakından duymayı başarmıştır.”
Nesnel Değerlendirmeler:
“Anne ve kızın fakir hayatları, çektiği sıkıntılar, hayal ve ümitleri tasvir edilmiştir.”
“Hikâyede dış konuşma veya konuşmaların içten tekrarı geniş bir yer tutar.”
“Hikâyenin yapı bakımından dikkati çeken özelliklerinden biri, kronolojik zaman kadrosunun kırılarak hayatın çeşitli anlarının bir arada verilmiş olmasıdır.”
b) Belirlediğiniz öznel ve nesnel cümlelerin metnin üslubuna katkısını gerekçelendirerek yazınız.
Öznel cümleler, eleştirmenin duygularını yansıtarak metni daha derin ve kişisel hissettirir. Nesnel cümleler ise metnin yapısını ve anlatımını açıkça ortaya koyarak okuyucunun tarafsız bir değerlendirme yapmasını sağlar.
7. a) Parasız Yatılı adlı eleştirinin ve Mehmet Kaplan’ın sizde bıraktığı düşünce ve izlenimleri yazınız.
Hikayenin daha derin anlamlara sahip olduğunu anladım. Yazarın farkını anladım. Hikayelere daha başka bir gözle okumam gerektiğini anladım.
b) Parasız Yatılı adlı eleştiriden, sorulara verdiğiniz cevaplardan hareketle bir eleştirmenin amacını ve görevini söyleyiniz.
Bir eleştirmenin amacı, bir eseri analiz ederek onun estetik, tema ve yapısal özelliklerini değerlendirmektir. Görevi, eserin güçlü ve zayıf yönlerini nesnel ve öznel bir bakışla ortaya koyarak okuyucuya rehberlik etmektir. Okyucunun eserin değerini anlamalarına yardımcı olmak ve edebiyatın gelişimine katkıda bulunmaktır.
c) Parasız Yatılı adlı eleştiriden ve sorulara verdiğiniz cevaplardan hareketle bir eleştirmenin taşıması gereken özellikler hakkında ulaştığınız sonuçları yazınız.
8. a) Parasız Yatılı adlı eleştiriden alınan bölümü inceleyiniz. Bu bölümden hareketle metnin söz varlığının (cümleler, cümle ögeleri, kelime türleri, kelime grupları, sözcüklerin yapısı, edebȋ sanatlar, deyimler vb.) metnin üslubuna katkısına yönelik örnekleri bularak altını çiziniz.
b) Bulduğunuz örneklerin metnin üslubuna katkısını gerekçelendirerek söyleyiniz
“Heyecan, korku, ümit, hülya, safiyet, isyan” gibi soyut kelimelerle Karakterlerin iç dünyası etkili şekilde yansıtılıyor. “Sen çıkınca işin bitip, gene yürüyerek iner…” konuşma dilinde verilen samimi cümleler, Anlatımı doğal yapıyor.
Konuşma dili, yöresel ağız. “Eğlene güle döneriz” Konuşmalara insansı özellikler katıyor.
9. a) Okuduğunuz Çalıkuşu adlı roman ile Parasız Yatılı adlı eleştirideki söz varlığının üsluba katkısını karşılaştırarak her iki metnin üslup özelliklerini aşağıda yer alan T diyagramına yazınız
ÇALIKUŞU
Zengin, betimleyici, dönemin konuşma diline yakın kelimeler.
Akıcı, romantik, coşkulu ve dışa dönük. Feride’nin duygusal yolculuğunu ve doğa betimlemelerini canlı bir şekilde yansıtır.
Kelime çeşitliliği, hikâyeye duygusal zenginlik ve akıcılık katar, okuyucuyu romantik bir atmosfere çeker.
PARASIZ YATILI
Söz Varlığı: Sade, yalın, duygu yüklü ve minimalist kelimeler.
Gerçekçi, içten, yoğun ve içe dönük. Yoksulluk ve anne-kız ilişkisinin duygusal derinliğini samimi bir şekilde aktarır.
Az ama etkili kelimeler, hikâyeye duygusal yoğunluk ve samimiyet katar, okuyucuyu derin bir empatiye yönlendirir.
SAYFA 271 CEVAPLAR
b) T diyagramıyla yaptığınız karşılaştırmaların sonuçlarını söyleyiniz.
c) Çıkarımlarınızdan hareketle edebî metin ile öğretici metin arasındaki üslup farklılıklarını yazınız.
Edebî metinlerde hayal gücü, duygu, estetik ve sanatsal dil öne çıkar; cümleler uzun, betimlemeler ayrıntılıdır. Öğretici metinlerde ise bilgi aktarımı, açıklık, doğruluk ve nesnellik ön plandadır; dil sade ve doğrudan kullanılır. Edebî metinler hayal gücünü harekete geçirirken, öğretici metinler bilgi edinmeyi amaçlar.
10. Parasız Yatılı adlı eleştiriden ve yukarıdaki sorulara verdiğiniz cevaplardan hareketle eleştiri türünün özellikleri hakkında ulaştığınız sonuçları yazınız.
Batı edebiyatında kritik, Türk edebiyatında tenkit adıyla bilinir.
Eserin güçlü ve zayıf yönlerini değerlendirir okuyucuya rehberlik eder.
Eleşirilerin amacı eserin değerini ortaya koymak ve edebiyatın gelişimine katkıda bulunmak
Öznel ve nesnel değerlendirmeler içerebilir.
Eleştirmen, eseri dil, üslup, tema gibi konularda ayrıntılı bir şekilde inceler.
Eleştirmen, geniş edebiyat bilgisi, analitik düşünce, estetik duyarlılık ve adil bir bakış açısına sahip olmalıdır.
11. Parasız Yatılı adlı eleştirinin konusunu ve ana fikrini yazınız.
Konusu: Füruzan’ın Parasız Yatılı adlı hikâyesinin içerik, anlatım ve üslup bakımından değerlendirilmesi.
Ana Fikri: Füruzan, sade bir konuyu, kendine özgü anlatımı, dildeki becerisi ve karakterlerin iç dünyasını ustalıkla yansıtmasıyla, etkileyici ve başarılı bir hikâyeye dönüştürmüştür.
