10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 59-60-61 Cevapları MEB

SAYFA 59 CEVAPLARI

Metni Anlama ve Çözümleme Cevapları

1. Okuduğunuz metinden alınan “latife etmek, taş kesilmek” deyimlerinin anlamlarını metin bağlamından hareketle tahmin ediniz.

• Latife etmek: Şaka yapmak.
• Taş kesilmek:Şaşırıp ya da korkup ne yapacağını, ne söyleyeceğini bilemez olmak.

2. Aşağıdaki tabloda verilen cümlelerden yola çıkarak Millî Edebiyat Dönemi hikâyesinin özellikleriyle ilgili çıkarımlarınızı yapınız.

SAYFA 60 CEVAPLARI

Ömer Seyfettin, hikâyelerinde hayal ile gerçek çatışmasına yer verir. Siz de okuduğunuz hikâyedeki hayal ile gerçek çatışmasını arkadaşlarınızla tartışınız.

Cevap: Hikayedeki hayal yazarın aklındaki kahraman ifadesidir. Gerçek ise kahramanlığın Ferhat Ali Bey ile vücut bulmasudur.  Hikâyedeki yazarın hayalindeki kahraman ile gerçek hayatta zorluklarla karşılaşan kahraman arasındaki büyük fark vardır.  Toplum, bir kahramanın yaşadığı gerçek zorlukların farkında değildir.   Hikayedeki hayal ve gerçek çatışması budur.

4. “Kaç Yerinden?” hikâyesinde aşağıdaki unsurların karşılığını tabloda uygun yerlere yazınız.

5. Sizce yazar, okuduğunuz metinde hangi kahramanla kendini özdeşleştirmiştir? Neden?

Cevap: Yazar, kahramanla kendini özdeşleştirmiştir. Ana karakter, hayal ile gerçek arasındaki çatışmayı yaşar. Yazar, bu çatışmayı kendi yaşamında da deneyimlemiş olabilir. İdealist hayallerle gerçek yaşamın zorlukları arasında kalmış bir birey olarak kendini yansıtabilir. 

6. Aşağıda, okuduğunuz metnin olay örgüsünün sıralamasında bir hata yapılmıştır. Doğru sıralama için hangi cümleleri yer değiştirirsiniz?

Cevap: II ve V yer değiştimelidir.

I. Yazarlık yapan kahraman anlatıcı feribotta genç doktor akrabasıyla karşılaşır.
II. Gazi Ferhat Ali Bey, bacağını kaybetmesine rağmen tayyareci olarak ülkesini savunmaya devam
edeceğini söyler.
III. Akrabası, feribotta gördüğü birini işaret ederek onun kahramanlıklarını anlatır.
IV. Kahraman, Ferhat Ali Bey’i anlatıcıyla tanıştırır.
V. Akrabasıyla kahramanlığın ne demek olduğu üzerine konuşurlar.

7. Soru: Hikâyede hangi anlatım teknikleri kullanılmıştır?

Cevap: Diyalog, Betimleme, İç monolog tekniklei kullanılmıştır.

8. Okuduğunuz metin ile “Bu Büyük Adam Kimdir?” adlı metni dil ve üslup özellikleri açısından karşılaştırınız.

“Kaç Yerinden?” Milli edebiyat dönemi eseridir. Sade bir dille yazılmıştır. Toplumsa olaylar konusudur. 

“Bu Büyük Adam Kimdir?” Tanzimat Dönemi edebi eseridir. Metninde daha çok yabancı kelime vardır ve ağır bir üslup kullanılmıştır. 

SAYFA 61 CEVAPLARI

Dil Bilgisi Cevapları

1. Aşağıdaki cümlelerde geçen fiilimsileri bularak altını çiziniz. Altını çizdiğiniz fiilimsinin türünü tabloda boşluğa yazınız.

Cevap:

Yüzümü çevirmeden sordum. -çevirmeden -Zarf-fiil 
Doktor bu adsız kahramanla konuşmaya başladı.-konuşmaya -İsim-fiil (mastar)
Gar bahçesinin yanında yürürken doktor sordu. -yürürken-Zarf-fiil (bağ-fiil)
Bütün orduda şimdi onun şöhretini duymayan yoktur. -duymayan-İsim-fiil (mastar)
Erenköyü’nde oturan komşularımdan işittim. -oturan-Sıfat-fiil (ortaç)
Harp ilan olunca talimgâha koşmuş. -olunca-Zarf-fiil (bağ-fiil)

2. Aşağıdaki tabloda yay ayraç içinde verilen noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını cümlelerin karşısına yazınız.

Cevap:

ARAŞTIRINIZ

Genç Kalemler dergisinde yayımlanan Yeni Lisan makalesi hakkında bir araştırma yapınız. Araştırmalarınızdan hareketle Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden korumak için neler yapılabileceği hakkındaki görüşlerinizi paylaşınız.

Yeni Lisan Makalesi ve Genç Kalemler Dergisi

Yeni Lisan Makalesi: Ömer Seyfettin ve arkadaşları tarafından kaleme alınan “Yeni Lisan” makalesi, 1911 yılında Genç Kalemler dergisinde yayımlanmıştır. Bu makale, Türkçenin sadeleştirilmesi ve halkın konuştuğu dilin edebiyatta kullanılmasını savunan bir manifestodur. Seyfettin, bu makalede, Osmanlı Türkçesinin karmaşık yapısından uzaklaşarak, halkın günlük dilini yüceltmeyi amaçlamıştır.

Makalenin Temel Noktaları

1. Dil Sadeleştirme: Seyfettin, Türkçenin yabancı dillerin etkisinden arındırılması gerektiğini vurgular. Arapça ve Farsça kökenli kelimelerin yerine, Türkçe kökenli kelimelerin kullanılmasını teşvik eder.
2. Halk Dili: Halkın konuşma diline önem verilmesi gerektiğini savunarak, edebiyatın halkla buluşması gerektiğini belirtir. Bu, dilin daha anlaşılır ve erişilebilir olmasını sağlar.
3. Edebiyatta Yeni Anlayış: Edebiyatın, toplumun gerçeklerini yansıtması gerektiğini ifade eder. Bu doğrultuda, yazarların halkın sorunlarına ve yaşamına dair eserler vermesi gerektiğini öne sürer.

Türkçeyi Yabancı Dillerin Etkisinden Koruma Yöntemleri

1. Eğitim ve Müfredat: Okullarda Türkçenin doğru ve etkili bir şekilde öğretilmesi, dilin sadeleşmesine katkı sağlar. Müfredatın, halk diline ve Türkçenin tarihine odaklanması önemlidir.
2. Dil Bilinci Oluşturma: Toplumda dil bilincinin artırılması, Türkçenin korunmasına yardımcı olur. Halkı, dilin zenginliğine ve sadeleşmesi gerektiğine dair bilinçlendirmek için kampanyalar düzenlenebilir.
3. Halkın Katılımı: Dilin sadeleşmesi için halkın görüşlerinin alınması ve bu doğrultuda çalışmalar yapılması önemlidir. Halkın günlük yaşamında kullandığı ifadelerin edebiyat ve sanat eserlerinde yer alması sağlanmalıdır.
4. Yerli Edebiyat ve Sanat: Yazarların, yerel ve milli unsurları eserlerinde kullanması, Türkçenin gelişimine katkıda bulunur. Yerli edebiyatın desteklenmesi, dilin zenginleşmesine yardımcı olur.
5. Medya ve Yayıncılık: Medya organlarının Türkçeyi doğru ve sade bir şekilde kullanması teşvik edilmelidir. Yayınlanan kitaplar, dergiler ve dijital içerikler, dilin sadeleşmesi açısından büyük bir etki yaratabilir.