9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 200-201-202-203 Cevapları

1. Yandaki karekodda bulunan Nevruz adlı belgeseli dinleyiniz/izleyiniz.

NEVRUZ BELGESELNİNİ İZLE

2. Aşağıda yer alan soruların cevaplarına ulaşacak şekilde belgeseli dinleyiniz/izleyiniz.

a) Nevruz kelimesinin sözlük anlamı nedir?

“Yeni Gün anlamına gelir. Doğanın uyanışı ve baharın gelişini simgeler.

b) Nevruz ne zaman kutlanmaktadır?

Her yıl 21 Mart’ta kullanılır.

c) Belgesele göre nevruz hangi coğrafyalarda kutlanmaktadır?

Nevruz Orta Asya’dan Balkanlara uzanan geniş bir coğrafyada kutlanır.

ç) Nevruzda ne tür faaliyetler yapılmaktadır?

Bahar temziliği yapılır evler süpürülür, evler badanalanır.
Semeniler hazırlanır, komşularla kutlanır
Kırlara çıkılır, salıncaklarda sallanılır
Delikanlılar yüzlerini siyaha boyar, sonra derede yüzleini yıkar.
Çocuklar kapı kapı dolaşıp fındık, fıstık toplar.
Sofralara S ve Ş harfi ile başlayan 7 nesne konur.
Hayvanlar akarsulardan getirilen sularla ıslatılır.
Demir dövülür.
Akşam Nevruz ateşi yakılır ve üzerinden atlanılır.
Şenlikler düzenlenir.

Söz Varlığımız
Dinlediğiniz/izlediğiniz Nevruz adlı belgeselde geçen bazı kelimelerin sözlük anlamları verilmiştir. Cümlelerin bağlamından hareketle bu kelimelerin metinde hangi anlamda kullanıldığını belirleyip örnekteki gibi işaretleyiniz.

Metnimizi Anlayalım
1. Nevruzun Orta Asya’dan Balkanlara kadar geniş bir coğrafyada kutlanmasının sebeplerini söyleyiniz.

Çünkü bu bölgelerde aynı kültüre sahip Türkler yaşamaktadır.

2. Nevruzda yapılan etkinliklerin toplum hayatına sağladığı katkılar nelerdir? Yazınız.

Toplumsal birlik ve beraberliği artırır. İnsanlarda dayanışma artar. Aynı duyguları yaşamak ve değer vermek insanları birleştirir. Nevruz ile insanlar doğa sevgisi kazanır. Gelenekler korunmuş olunur. İnsanlara yeni bir başlangıç yapmak, hayata sarılma azmi kazandırır.

3. Dinlediğiniz/izlediğiniz Nevruz adlı belgeselde yapılan etkinliklerden hangisi yaşadığınız yörede de yapılmaktadır? Söyleyiniz.

Ateş üzerinden atlama, şenlikler yapılmaktadır.

4. Nevruzda sofralara s ve ş harfleri ile başlayan yedi nesne konulur. Siz olsaydınız sofranıza bu harflerle başlayan hangi nesneleri koyardınız? Yazınız.

“S” harfi ile: Soğan,sarımsak, salatalık, süt, su, susam,
“Ş” harfi ile: Şeker, şalgam, şerbet,

5. Nevruzda örsün üzerinde niçin demir dövülür? Söyleyiniz.

Güç ve kuvvetin devamlılığı, yeniden dirilişin sembolü olarak demir dövülür.

6. Nevruzda yapılan etkinliklerden size en ilginç gelen hangisiydi? Gerekçeleriyle yazınız.

Ateşin üzerinden atlamak ilgin. Çünkü akşam ateş yakılıyor, ama baharı kutluyoruz. Üzerinden çocuklar gibi atlıyoruz. Galiba bu kötü ruhları kovmak için olabilir.

7. Dinlediğiniz/izlediğiniz belgeselin özelliklerini şemaya yazınız.

İçerik:

Nevruz Bayramının tanıtımı

Yapı:

Nevruz tanımı, ne zaman nerelerde kutlanıldığı, Nevruz bayramında neler yapıldığı ve bunların anlamları anlatılmaktadır.

8. Dinlediğiniz/izlediğiniz belgeselin konusunu, ana fikrini ve çekilme amacını aşağıya yazınız.
Belgeselin Konusu : Nevruz Bayramının tanıtımı
Belgeselin Ana Fikri:  Nevruz toplumu bir araya getiren, doğa ile buluşturan önemli bir kültürel faaliyettir.
Belgeselin Çekilme Amacı: Nevruz’u yeni nesillere tanıtmak ve gelecek nesillere aktarmak.

Aşağıdaki çalışmaları aşamaları takip ederek yapınız.
a) Sınıf mevcudunuza göre beşer kişilik takımlar oluşturunuz.

b) İlgi alanlarınıza uygun olarak aşağıdaki tabloda belirtilen rollerden birini seçiniz. Her bir rolün bir konu bağlamında ürün ortaya koyacağını göz önünde bulundurunuz. Örneğin yazar rolünü seçen öğrenci “Belgeseldeki konuyu hikâyeye uyarlayarak anlatır.” konusunda bir hikâye anlatıcısına dönüşecektir. Seçiminizi yaparken takım arkadaşlarınıza karşı nazik ve duyarlı davranınız

c) Seçtiğiniz role uygun konu bağlamında ürününüzü sunmak için hazırlık yapınız.

Yazar Hikâye anlatıcısı Belgeseldeki konuyu hikâyeye uyarlayarak anlatır.

CEVAP: Bu gün 21 Mart. İçim kıpır kıpır. Komşularımızla birlikte Nevruz kutlaması için kıra pikniğe gideceğiz. Piknik yerine geldik. Yiyecekler çıkarıldı, kilimler yere serildi. Hava çok güzeli ağaçlar çiçek akmış. Kuşlar cıvıl cıvıl. Renk renk çiçekler huzur veriyordu. Yedik içtik, türküler söyledik. Akşam oldu, ateş yakıldı. Ben önce çok korktum. Ama kerkes “Atla atla” diye tempo tutunca atlayabildim. Sonra komşumuz Ayşe abla atladı ama eteği tutuştu. bir anda bağırmalar, Ayşe abla yakındaki dereye koştu ve atladı. Ayşe abla “Yandık ama olsun. Haydi herkes dereye” diye bağırdı. Sonra herkes dereye atlamaya başladı. Güldük, üşüdük, çok eğlendik. Ben de atladım. biraz soğuktu. Ama bu Nevruz’u hiç unutmam. Çok eğlendik.

ÇALIŞMA KÂĞIDI
1. Belgeselde saygı ve vatanseverlik değerlerini yansıtan ifade ve davranışlar nelerdir? Bu değerlerin belgeselde işlenmesinin dinleyici/izleyici üzerindeki etkilerini gerekçelendirerek söyleyiniz.

VATANSEVERLİK:
Nesilden nesile aktarılan bir gelenek, bayram.

SAYGI:
Her coğrafyada başka bir renge dönüşmesi,
Nevruz sadece yakındakilerle değil uzaktakiler kaybettikleriyle de kutluyor insanlar.
Nevruz gelir yıl yenilenir tabiat yenilenir insan olmanın gereği eşitlik kardeşlik paylaşmak gibi tüm güzel duygular yenilenir

2. Rolünüzü canlandırırken ve arkadaşlarınızın canlandırmalarını dinlerken/izlerken neler hissettiniz, söyleyiniz.

Nevruz’un güzelliğini ve sevincini hissettim. Meraklar Nevruz’un gelmesini bekliyorum.

3. Sınıfta arkadaşlarınızla beyin fırtınası tekniğini kullanarak izlediğiniz belgeselin dil ve anlatım özelliklerini, belgeselin konusundan hareketle türünü belirleyiniz. Beyin fırtınası tekniğinde tereddüt etmeden ve değerlendirilme kaygısı hissetmeden zihninizden geçen fikirleri söyleyiniz, tartışınız.

Belgeselin dili sade ve şiirseldir. Müzik ile birlikte dinlemek ve görseller ile seyretmeyi eğlenceli yapıyor. Öğretici bir belgeseldir.
Belgeselin türü Kültürel Belgeseldir. (Diğer belgesel türleri örnek; doğa, bilimsel,sanat, tarih vb.)

4. Beyin fırtınası çalışması sonucunda ulaştığınız fikirleri değerlendirip son kararlarınızı yazınız.

Belgesel gerçek yaşam olaylarını, gerçeğe uygun olarak, bir amaç doğrultusunda tarafsız aktaran bir film türüdür. Belgeseller öğreticidir. Belgeseller

Çıkış Kartı
Üç Yaz
Dinlediğiniz/izlediğiniz çok modlu metinden hareketle belgesel hakkında öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz üç bilgiyi yazınız.

1. Orta Asya’dan balkanlara uzanan bir coğrafyada insanların kutladığı bu en eski bayramdır.
2. Nevruz 21 Mart’ta kutlanır.
3. Nevruz ateşi üzerinden atlamak kötü enerjilerden korur.
4. Sofralara S ve Ş harfleriyle başlayan 7 nesne konur.

İKİ SOR

Dinlediğiniz/izlediğiniz çok modlu metinden hareketle belgesel hakkında merak ettiğiniz veya daha fazla bilgi almak istediğiniz konu ile ilgili iki soru yazınız.

1. Nevruz’un kökeni nedir? Bir hikayesi var mıdır?
2. Baharın gelişini kutlayan başka kültürler var mıdır?
3. Hıdrellez ile Nevruz’un farkı nedir?

BİR PAYLAŞ
Dinlediğiniz/izlediğiniz çok modlu metinden hareketle belgesel hakkındaki bir görüşünüzü paylaşınız.

Belgesel sayesinde Nevruz hakkında bir çok şey öğrendim. Belgesel benim için çok faydalı oldu. Belgesel izlemesi ve dinlemesi benim için kolaydı. Merak uyandırıcıydı ve bilmediğim şeyleri öğretti.