10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Kitabı Sayfa 18-19-20-21 Cevapları MEB

SAYFA 18 CEVAPLARI

TÜRK EDEBİYATININ TARİHÎ DÖNEMLERİ

Hazırlık Soruları:
1- Kişisel bir fotoğraf albümü hazırlamak isteseydiniz bu albümü hangi ölçütlere göre düzenlerdiniz? Açıklayınız.
Cevap: Olayların kronolojik sırasına göre hazırlamayı tercih ederdim. Çocukluk, okul hayatım, lise ve zaman içinde yaşadıklarımı aile, seyahat, doğum günleri vb. olarak gruplandırırdım.

2- Bir edebiyat tarihçisi olsaydınız Türk edebiyatını nasıl sınıflandırırdınız? Bu sınıflandırmada ölçütleriniz neler olurdu? Düşüncelerinizi açıklayınız.

Cevap: Türk Edebiyatını büyük değişimler gösterdiği dönemlere göre sınıflandırırdım. Örneğin, Eski Türk Edebiyatı, Doğu Edebiyatlarının etkisi altındaki Türk edebiyatı, Batılaşma Dönemi, Cumhuriyet Dönemi gibi. Ölçütüm, edebiyatımızın büyük değişimler göstermesidir. 

SAYFA 20 CEVAPLARI

Metni Anlama ve Çözümleme:

1- Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasında kullanılan ölçütler nelerdir? Bu ölçütlerin Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasındaki etkilerini tartışınız.
Cevap: kültürel yaşamındaki değişim ve gelişime göre dil, din, tarihî olaylar, coğrafya, lehçe ve şive farklılıkları ölçüt olarak kullanılmıştır. Bu ölçütler, Türk edebiyatının zenginliğini ve çeşitliliğini ve kendine ait özelliklerini görmemizi kolaylaştırmıştır.

2- Türk edebiyatında bir “geçiş dönemi” olması, Türk kültürü ve tarihinde hangi değişimlerin sonucunda gerçekleşmiş olabilir? Düşüncelerinizi paylaşınız.
Cevap: Bu dönem hem İslamiyet’in kabulünden önceki Türk edebiyatının özelliklerini hem de İslamiyet’in kabulünden sonraki Türk edebiyatının özelliklerini taşımaktadır. Türklerin İslamiyeti kabul etmesinin sonucu gerçekleşmiştir.

3- Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatının oluşumunda Tanzimat Fermanı ile gerçekleşen siyasi ve sosyal değişiklikler etkili olmuştur. Bu durumun gerekçeleri neler olabilir? Edebiyat ve sosyal hayat bağlamında açıklayınız.
Cevap: Batı medeniyeti örnek alınmıştır. Bu süreç, eğitim sisteminde reformlar, yeni kurumların kurulması ve Batı tarzı yaşam biçimlerinin benimsenmesi gibi değişiklikler getirmiştir.  Edebiyat toplumu yansıtır. Bu değişim sonucunda edebiyat toplumsal meseleleri ele almıştır. 

4- İslamiyet’in kabulünden sonraki Türk edebiyatında halk edebiyatı ve divan edebiyatı olarak iki ayrı kolda gelişmesinin nedenleri neler olabilir? Düşüncelerinizi paylaşınız.
Cevap: Halk edebiyatı g,Genellikle köy ve kasaba halkının kültürel değerlerini, geleneklerini ve günlük yaşamını yansıtır. Divan Edebiyatı, Osmanlı sarayında ve eğitimli çevrelerde gelişmiştir. İki farklı kolda gelişmesi sosyal sınıf farklılıkları ve farklı kültürel özellikler etklili olmuştur. Bu farklılıklar, Türk toplumunun çeşitliliğini ve zengin kültürel yapısını yansıtır. 

5. Okuduğunuz metinden yararlanarak aşağıdaki tabloyu tamamlayınız.

TÜRK EDEBİYATININ DÖNEMLERİ

1. İslamiyetʼin Kabulünden Önceki Türk Edebiyatı
a. Sözlü Edebiyat
b. Yazılı Edebiyat

2. Geçiş Dönemi

3. İslamiyetʼin Kabulünden Sonraki Türk Edebiyatı
a. Divan edebiyatı
b. Halk Edebiyatı>>> 1. Anonim halk edebiyatı b. Âşık edebiyatı c)Dinî tasavvufi halk edebiyatı (Tekke edebiyatı)

4. Batı Etkisinde Gelişen Türk Edebiyatı
a. Tanzimat Dönemi Edebiyatı
b. Servetifünun Dönemi Edebiyatı
c. Fecriati Topluluğu
d. Milli Edebiyat Dönemi
e. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı

SAYFA 21 CEVAPLARI

Dil Bilgisi:

1- Metinde noktalama işaretleri yerine çeşitli semboller kullanılmıştır. Aşağıda kullanım amaçları verilen noktalama işaretlerinin yanına hangi sembol getirilmelidir?
Cevap: Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatı, XIX. yüzyılda başlayıp günümüze kadar devam eder. 1839’da Tanzimat Fermanı’nın ilanı, askerî, siyasi, toplumsal pek çok alanda bazı değişikliklere neden olmuştur.

2- Aşağıdaki metinde büyük harflerin kullanım amaçlarını söyleyiniz.
Cevap:  Özel İsimler: “Türkler” kelimesinde olduğu gibi, belli bir ulusun adını belirtmek için kullanılır. Dönem ve Yüzyıl İsimleri: “VIII. yüzyıl,” “X. yüzyıl,” “XI. yüzyıl” ve “XII. yüzyıl” ifadelerinde, tarihî dönemleri belirtmek için büyük harf kullanılmıştır. Bu kullanım, belirli bir zaman dilimini vurgular. Kurum ve Kavram İsimleri: “İslamiyet” kelimesi, din ve inanç sistemini ifade ettiği için büyük harfle başlar. Bu, saygı ve önem belirtir. 

SIRA SİZDE

Aşağıdaki metinlerin Türk edebiyatının hangi dönemine ait olduklarını altlarındaki boşluklara yazınız.

Cevap:
Köroğlu: Halk Edebiyatı (Âşık Tarzı Halk Edebiyatı)
Bâkî: Divan Edebiyatı
Özdemir Asaf: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
Anonim: Anonim Halk Edebiyatı

ARAŞTIRINIZ

Sayfa 27’deki “Sözlü İletişim” bölümünde sunmak üzere aşağıdaki konulardan birini seçerek araştırınız.
■ Hat sanatı
■ Yazı tipleri / karakterleri
■ Kâğıt
■ Kitap
■ Kütüphane

CEVAP:

Kağıt Hakkında Kısa Bilgi ve Araştırma

Kağıt, selüloz liflerinin bir araya getirilmesiyle elde edilen ince, düz bir malzemedir. Yazma, baskı yapma, paketleme ve çeşitli sanatsal faaliyetlerde kullanılır.

Kağıdın tarihi, M.S. 105 yılına kadar uzanır. Çin’de Cai Lun tarafından geliştirilen ilk kağıt, bitki liflerinin işlenmesiyle yapılmıştır. Zamanla, kağıt üretim teknikleri gelişmiş ve İslam dünyası aracılığıyla Avrupa’ya yayılmıştır. 15. yüzyılda matbaanın icadı, kağıt kullanımını yaygınlaştırmıştır.

Kağıt üretimi, genellikle aşağıdaki adımları içerir:

1. Liflerin Temini: Ağaçlar, pamuk, keten gibi doğal lifler kullanılır.
2. Liflerin İşlenmesi: Lifler, su ile karıştırılarak hamur haline getirilir.
3. Kalınlık ve Doku Ayarı: Hamur, ince bir tabaka halinde yayılır ve suyun buharlaşması beklenir.
4. Kuruma: Kağıt, kurutma işlemiyle katılaşır ve kullanıma hazır hale gelir.

Kağıdın Kullanım Alanları, Eğitim, Sanat, Ambalaj, Ofis ortamı.

Kağıt üretimi, ormanların kesilmesine ve su kaynaklarının kirlenmesine yol açabilir. Bu nedenle, geri dönüşüm ve sürdürülebilir orman yönetimi gibi uygulamalar önem kazanmaktadır.

Kağıt, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır ve tarih boyunca bilgi aktarımında önemli bir rol oynamıştır.