9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 189-190-191-192 Cevapları

4. a) Bizim Akdeniz’den ve Erzurum adlı metinleri yapı unsurları ve içerik bakımından karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları yazınız.

Bizim Akdeniz’den

İçerik : Gezi yazısıdır. Yazar Antalya’nın doğal güzelliklerini, tarihini ve şehrin o günkü gelişimini anlatır.

Yapı Unsurları: Şehri tanıtmak için betimleme kullanılmıştır. Gözlemlerle şehrin resmi çizlmiştir.

Erzurum

İçerik: Erzurum’un tarihî önemi ve güzellikleri anlatılır. Yazarın kişisel anı ve görüşleri vardır.

Yapı Unsurları: Duygusal bir anlatım vardır. Gözlem, betimleme, kişisel anılar vardır.

b) İncelediğiniz bu iki metinden hangisini daha çok beğendiniz? Gerekçeleriyle yazınız

CEVAP:

Erzurum metnini daha çok beğendim çünkü şehri tasvir ettiği kelimeler insana huzur veriyor ve aklında canlandırabiliyor.

Bizim Akdeniz’den metni ise daha çok bilimsel bir yazı gibi anlatım vardı.

Aşağıdaki paragrafları okuyunuz. Paragrafın alındığı metnin türünü (hikâye, deneme, anı, gezi yazısı vb.) tespit ediniz. Bu metin türünün başlıca özelliklerini metnin altına yazınız.

SAYFA 191 CEVAPLARI 

Cevap: Metin Türü: Gezi yazısı
Başlıca Özellikleri:

1. Gezi yazılarında gezilen yerlerin tarihî, coğrafi ve kültürel özellikleri anlatılır.
2. Gezi yazılarında okurun ilgisini çekecek bir anlatım tercih edilir.
3. Yazar kendi bakış açısı ve gözlemleri ile anlatır.
4. Giriş gelişme sonuç şeklinde bir plan içinde anlatılır.
5. Okuyuzu yazıyı okuyunca merak eder ve oralara gitmek ister.

Paluko ile miçolar ve ben, yedekte çektiğimiz sandala bindik. Paluko özel vasıtalarla balık tutacak. Nasıl tuttu? Burada anlatması uzun sürer. Fakat neticede kırk kadar balık elde ettiğimizi söylersem kâfidir sanıyorum. Bunların içinde bir orfoz yavrusu, karagöz, sivriburun, melanur, kefal, mırmır, sinağrit ve Paluko’nun sevgilisi sarpalar vardı. Bu sonuncusu sahiden güzeldi.

Metin Türü ve Bu Türün Başlıca Özellikleri

Metin Türü: Hikâye
Bu Türün Başlıca Özellikleri:

1. Hikayede olmuş ya da olma ihtimali olan olaylar anlatılır.
2. Hikayelerde olay ve kahraman sayısı sınırlıdır.
3. Hikayelerde mekan ve zaman betimlemesi kısa tutulur.
4. Olay örgüsü, karakterler ve belirli bir zaman dilimi üzerine kurulur.
5. Anlatım genellikle canlı ve sürükleyicidir.

Hüseyin Ağa’nın bu sözünden sonra akşamı dar ettim. Akşamüstü güzel tereyağında kızarmış, içi az bir şey pembe, denizin hanos balığına benzer bir balık yediğimi hatırlıyorum. Hüseyin Ağa, “Bunların adına Hösgün derler oğul” demişti. Daha sonra, Sakarya’ dan her biri ellişer, yüzer kilo gelen, hatta daha ağırlarını kasaba çarşılarında satılırken gördüm, tatmadım. Ama bu Sakarya balıklarının etinin lezzetinden ziyade, isimleri hoşuma giderdi.

Metin Türü ve Bu Türün Başlıca Özellikleri

Metin Türü: Anı
Bu Türün Başlıca Özellikleri:

1. Yaşanmakta olanı değil, yaşanmış bir konuyu anlatır.
2. İnsan belleğinde iz bırakan olay ve olguları anlatır.
3. Tarihsel gerçeklerin öğrenilmesini katkı yaptığı için tarihçilere ışık tutar.
4. Tanınmış, bilim, sanat ve politika adamlarının yaşamlarını çalışma ve araştırmalarını anlatır.
5. Yazar, geçmişte yaşadığı olayları samimi ve içten bir şekilde anlatır.

Eşyalarımız, kumanyamız ve 17 kişilik grubumuz koca bir otobüse zor sığdı. Kuşadası’na öğleden sonra varabildik ancak. Kuşadası yusyuvarlak bir koyun yamacına konmuş, Söke’nin sayfiyesi, şirin bir kasabadır. Koyun ortasında yıkık bir Osmanlı kalesiyle bir adacık görülür. Kuşadası işte budur. Kuşları bir zamanlar bol muydu ki Kuşadası denmiş bu adaya ? Bugün adada kuşa pek rastlanmaz, birkaç yıl önce uzaktan dikkati çeken biri kalem gibi, öteki toparlak iki ağacı bile göze görünmeyecek kadar keleş olmuş.
Kuşadası’nda birkaç kumsal, kıyı kahveleri, lokantaları, iki üç tane de temiz otel var. Bir koy ötede Kadınlar Hamamı denilen plajın son  ki yılda epey geliştiğini gördük. Ama Öküz Mehmet Paşa hanı olduğu gibi duruyor. 18’nci yüzyıldan kalma bu güzel yapı bir onarılsa, Kuşadası kumsalları, kıyıları bir de tarih anıtlarıyle önemli bir gezgin yeri olabilecek.

Metin Türü ve Bu Türün Başlıca Özellikleri

Metin Türü: Gezi Yazısı
Bu Türün Başlıca Özellikleri:

1. Gezi yazılarında gezilen yerlerin tarihî, coğrafi ve kültürel özellikleri anlatılır.
2. Gezi yazılarında okurun ilgisini çekecek bir anlatım tercih edilir.
3. Yazar kendi bakış açısı ve gözlemleri ile anlatır.
4. Giriş gelişme sonuç şeklinde bir plan içinde anlatılır.
5. Okuyuzu yazıyı okuyunca merak eder ve oralara gitmek ister.

SAYFA 192 CEVAPLARI 

Etkilendiğiniz tarihî ya da doğal bir güzelliği tanıtan bir gezi yazısı yazınız. Yazınızı yazarken aşamaları takip ediniz.

PAMUKKALE

Pamukkale, Denizli İlinin 20 km kuzeybatısında yer alır. Kendine has jeolojik yapısı ve tarihi değerleri çok güzel bir yerdir. Eski adı Hierapolis olan Pamukkale doğal ve tarihi güzellikleri ile masallardan çıkan bir yer gibidir.

Pamukkale travertenleri beyaz renkleri ve suyunun sıcaklığı ile filmlerden çıkmış bir yer gibidir. Tortullu kayaç traverten terası, pamuk gibi beyaz lığı ile Pamukkale denmiştir. Burada su 33-35 °C sıcaklık aralıklarındadır.

Pamukkale’de 1000 yıllık kaplıcalar vardır. Pamukkale UNESCO Dünya Mirası Listesine girmiş bir yerdir. Burada güneş batımını seyretmek, sıcak suda termal keyfi yapmak insana çok güzeş mutluluklar sunmaktadır.

Pamuk gibi beyaz rengi ile Pamukkale’yi mutlaka görün.

Çıkış Kartı
Üç Yaz
Bizim Akdeniz’den adlı gezi yazısından hareketle gezi yazısı hakkında öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz üç bilgiyi yazınız.

1. Gezi yazılarında gezilen yerlerin tarihî, coğrafi ve kültürel özellikleri anlatılır.
2. Gezi yazılarında okurun ilgisini çekecek bir anlatım tercih edilir.
3. Yazar kendi bakış açısı ve gözlemleri ile anlatır.

İki Sor
Bizim Akdeniz’den adlı gezi yazısından hareketle gezi yazısı hakkında hâlâ merak ettiğiniz ve daha fazla bilgi almak istediğiniz konu ile ilgili iki soru yazınız.

1. Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi bir gezi yazısı mıdır?
2. Yabancı kişilerin ülkemiz hakkındaki gezi yazıları var mıdır?

Bir Paylaş

Bizim Akdeniz’den adlı gezi yazısından hareketle gezi yazısı hakkındaki bir görüşünüzü paylaşınız.

Gezi yazıları yazarın gezdiği yerleri kendi gözünden anlatmasıdır.

Gezi yazıları bir yerin en önemli yerlerini, tarihini, doğal güzelliklerini insanların yaşantılarını anlatır. Gezi yazıları bizlere geçmişte o yerin tarihini yansıtır. Gezi yazıları sayesinde gitmediğmiz yerleri öğrenir, ziyaret ederken bizlere yol gösterici olur.