9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 220-221-222-223-224-225 Cevapları

SAYFA 221 CEVAPLARI

Feride’nin geçmişe dair ilk hatırladıkları, Musul civarındaki bir köyde karşılaştığı ve deniz kadar uçsuz bucaksız bir göl olarak algıladığı küçük bir su birikintisi, hasta annesi, sert mizaçlı bir subay olan babası, annesinin hastalığı sebebiyle kendisine bakan Fatma adındaki kadın, süvari neferi Hüseyin ve bu kişilerle Musul, Bağdat, Kerbela gibi yerlerde yaşadığı bazı olaylardır. Feride’nin babası Binbaşı Nizamettin Bey, hasta olan eşi ölünce altı yaşındaki kızını İstanbul’a büyükannesinin yanına gönderir. Feride’nin büyükannesi de vefat edince kızını yatılı bir kız mektebine vermek zorunda kalır. Küçüklüğünden beri bir hayli hareketli ve afacan olan Feride’nin adının Çalıkuşu’na çıkması, romanın bu bölümünde anlatılır.

Feride’ye niçin Çalıkuşu adı takılmıştır? Yazınız.

Feride yaramaz, çok konuşan bir kızdır.

Okulun bahçesindeki ağaca tırmanır bir gün daldan dala atlar. Bunu gören bir muallim bir gün, “Bu çocuk insan değil, çalıkuşu!” diye bağırır. İşte o günden sonra Feride’nin adı  “Çalıkuşu” olur.

Feride, on iki yaşında babasını da kaybeder ve daha da yalnız kalır.
Reşat Nuri Güntekin’in romanı Feride’yi sürekli yalnız bırakacak şekilde kurgulamasının gerekçeleri neler olabilir? Yazınız

Feride’nin yalnız kalması, onun içsel çatışmalarını ve kişisel gelişimini derinlemesine yansıtır. Yalnızlık, karakterinin kendi kimliğini bulma çabasıyla birleşir ve bu durum, okuyucuya Feride’nin duygusal durumunu daha iyi anlama fırsatı verir.

Kişisel zorluklar, toplumsal zorluklar, aşkın zorlukları, eğitim zorlukları gibi zorlukların daha iyi yansıtılması ve Feride’nin mücadelesini kişisel olarak görebilmemiz için roman yalnızlık üzerine kurulmuştur.

Ayrıca okuyucunun kendisini Feride’nin yerine koyması daha kolay olmaktadır.

Feride, yaz tatillerini Besime teyzesinin köşkünde geçirmeye başlar. Romanın asıl çatısını oluşturan Kâmran ile ilişkisi de burada başlar.
Romanın olay örgüsü, asıl dinamizmini ve manasını da Feride ile Kâmran’nın birbirine olan sevgisinden alır.

Feride’nin bu köşkte Kâmran’a karşı olan davranışlarını yazınız.

Feride Kamran’ı abi olarak çağırır. Ona şakalar yapar, iğneleyici sözler söyler. İnsanların Kamran’ın meziyetlerini anlatmasına içerler ve kanına dokunur, kızar. 

Feride koşarken ayağı kaymış gibi üstüne düşer, kitaplarını yırtar, sudan bahanelerle kavga çıkartır. Ama Kamran bir şey yapmayınca kızar, tozun içinde yuvarlamak, saçlarını çekip tehdit etmek ister. 

SAYFA 222 CEVAPLARI

Feride’nin Kâmran’la olan gönül ilişkisi nasıl başlamıştır? Yazınız.

Feride ile Kâmran arasındaki aşkın ciddi bir şekilde gündeme gelmesi, Feride’nin yaz tatilinde Tekirdağ’daki teyzesine gitmesi ve bir müddet sonra Kâmran’ın da oraya gelmesiyle başlar. Kadınlar ve Kamran elbise hakkında konuşurken Feride gelir. Evlilik konusu açılır. Bu olaydan sonra gönül ilişkileri başlar.

Feride ile Kâmran arasındaki aşkın ciddi bir şekilde gündeme gelmesi, Feride’nin yaz tatilinde Tekirdağ’daki teyzesine gitmesi ve bir müddet sonra Kâmran’ın da oraya gelmesiyle başlar.
Kâmran Tekirdağ’a geldikten sonra Feride ile aralarında neler olmuştur? Yazınız.

Feride ile Kamran salıncakta sallanırken Kamran Evlenmek istediğini açıklar. Feride salıncaktan düşer. Sonra nişanlanırlar.

Tekirdağ’dan İstanbul’a dönüşte Feride ile Kâmran’ın nişan hazırlıkları başlar ve Feride ile Kâmran arasındaki ilişki resmîleşir. Bu resmîleşmeye rağmen Feride’nin Kâmran’a karşı hırçın davranışları değişmez. Kâmran’ın sefaret kâtibi olarak Madrid’e gideceği haberine üzülmez ve karşı çıkmaz.

Sizce Feride, Kâmran’ın Madrid’e gitmesine niçin karşı çıkmamış olabilir? Yazınız.

Feride gururlu ve özgür bir kişi. Gururuna yediremediği ve Kamran’ın gidiyorum diye sorması ona dokunuyor. Bu yüzden gitme diyemiyor.

Bu olayı da romanda şu sözlerle geçiyor;

Feride – “İtiraf etmeliyim ki, bu sözleri yalnız dudaklarım söylüyordu. Yoksa, içimden bu dakikada büsbütün  başka türlü konuşuyordum. Mamafih, bana da hak vermen lâzım. “Ben seni bırakıp gideyim mi?” diye sorana başka türlü cevap bulunur mu?”

SAYFA 223 CEVAPLARI

Kâmran dört yıl sonra Avrupa’dan döner, bu sırada Feride de mektebi bitirir. Evlilik hazırlıklarına başlanır. Feride ve Kâmran ilişkisinin zirveye ulaştığı bu noktada araya bir engel/karşı güç girer ve olay örgüsünde ayrılık bölümü başlamış olur.
İKİNCİ BÖLÜM: AYRILIK
Feride ile Kâmran’ın ayrılmasına neden olan olayı yazınız.

 Feride Kamran’ın Avrupa’da iken Münevver isimli bir kadınla kendisini aldattığını öğrenir. Delil olarak da gelen kadın Kamran’ın o kadına yazdığı mektubu gösterir.

Feride Kamran’a şu notu bırakır ; 

“Kamran Beyefendi. ‘Sarı Çiçek’ roman ını baştan başa öğrendik. Bir daha ölünceye kadar birbirimizi görmek yok. Senden nefret ediyorum. FERİDE”

Bu ayrılık, Feride’nin hem psikolojik bir derinlik hem de sosyal bir kimlik kazanmasını sağlar. Feride ve Kâmran arasındaki aşk, daha anlamlı hâle gelir ve roman basit bir aşk hikayesi olmaktan kurtulup sosyal bir boyut kazanır.
Ayrılıkla başlayan dönemde Feride, ruhen ve zihnen olgunlaşır; yepyeni bir sosyal kimlik kazanır. Feride, bu bölümden itibaren başkalarının merhamet ve koruyuculuğuna muhtaç olmayan, kendi ayakları üzerinde durabilen, ekmeğini kendi kazanan bir insan olur. Büyük bir umutla tek başına hayat mücadelesine atılan Feride’nin karşısına birçok zorluk çıkar.

Feride’nin karşısına çıkan bu zorlukları ve bu zorlukların üstesinden nasıl geldiğini yazınız.

Güçlü kişiliği ile bu zorluklarından üstesinden gelir. Aldığı eğitim ve özgür kişiliği ile bu zorlukları üstesinden gelir.

SAYFA 224 CEVAPLARI

İstanbul’dan ayrılan Feride, muallime kimliği ile Anadolu’nun değişik yerlerinde öğretmenlik yapar. Feride’nin ilk öğretmenlik yaptığı yer, Zeyniler köyüdür.

Feride bu köyde neler yaşamıştır? Yazınız.

Sınıfı temizler, çocukların sıralarda oturmasını sağlar. Öğrencilerin Zehra ve Ayşe isimlerinin çok olmasına şaşırır.  Zehra adında bir öğrencisini küçük yaşta Mehmet adlı çobanla evlendiriler. Feride bu düğüne katılır. Munise adlı bir kızı evlatlık alır. Jandarma çatışmada yaralanır Doktor Hayrullah yaralıya bakmasını Feride’den ister. Doktor onun bu köyde olmasına şaşar. Feride’nin okuluna müfettiş gelir.

Zeyniler köyündeki okulun kapatılmasına karar verilir. Bunun üzerine Feride, yanına Munise’yi de alarak köyden ayrılır. Dârülmuallimâtın Fransızca hocalığına görevlendirilir.

Bu okulda Feride’ye hangi lakap takılır ve Feride bu okulda neler yaşar? Yazınız.

İpek Böceği ismi takılır.
Burada okuldaki Yusuf Efendi Feride’yi sever. Cemile adlı öğrencisi evlenir. Yusuf Efendi çok hastadır. Onun ablası ölüm yatağında olduğunu tek istediğinin Feride’yi görmek istediğini söyler. Feride Yusuf Efendiyi görmeye gider. Yusuf Efendi ölür.

SAYFA 225 CEVAPLARI

B…’den ayrılan Feride Ç… adındaki büyücek bir kasabaya geldiğinde bu kasabada Feride’ye hangi lakap takılır?

Feride bu kasabada neler yaşar? Yazınız.

“Gülbeşeker” lakabı takılır.

Ç…’de de Feride’nin güzelliği başına bela oluyor ona “Gülbeşeker” ismini takıyorlar, tüm delikanlılar ondan bahsediyor, soylu bir aileden gelen binbaşı İhsan’dan evlenme teklifi alıyor ve reddediyor. Daha sonra Burhanettin diye biri Feride’ye tuzak hazırlayıp onu elde etmeye çalışıyor. Feride davet edildiği bağda bayılıyor ve gelen doktor onu tekrar Ç…’ye götürüyor. Feride kendini kötü hissediyor ve Ç…’yi terkediyor. Feride buradan İzmir’e gidiyor. Feride burada Reşit Bey diye birinin köşkünde bu adamın 2 kızına özel Fransızca dersi veriyor. Şans eseri bu kızların teyzesi, Kamran’ın karısı Münevver çıkıyor. Kız Kâmran’ın bir resmini gösterip onu düğün gecesi terk eden şımarık nankör kızdan bahsediyor (bu kız Feride ve onu böyle bir insan sanıyorlar) Feride hiçbir tepki vermiyor, gerçeği de söylemiyor ve buradan ayrılmayı kafasına takıyor. Birkaç gün sonra evdeki bir hizmetçi Feride’ye karşı Reşit Bey’i övüyor ve “seninle görücüye çıksak ne güzel olur” cinsinden birkaç hileli söz ile Feride’yi Reşit Bey’e istediğini izah ediyor. Zaten gitmeye niyetli olan Çalıkuşu ben nişanlıyım ve yakında buradan ayrılıyorum diyor ve yine aynı Maarif Müdürlüğü eziyetini çekerek yeni bir yere tayin edilmek istiyor. Çalıkuşu’na Kuşadası’nda öğretmen arandığı söyleniyor ve kuş sözünü duyduğu an Çalıkuşu “Burası benim memleketim” diye kabul ediyor.

Ç…’den tayin isteyen Feride, İzmir’e gelir. Üç ay boyunca Maarif Müdürlüğünün kendisini öğretmen olarak görevlendirmesini bekler ancak bekleyişi boşa çıkar. Raşit Bey adında zengin ve hatırlı bir kişinin Ferhunde ve Sabahat adlı kızlarına muallimlik yapmak zorunda kalır. Çünkü çalışamadığı için maddi zorluklar yaşamaya başlar ve annesinden kalan birkaç parça değerli eşyayı satmak zorunda kalır. Ancak Feride’yi burada da rahat bırakmazlar. Feride Kuşadası’na öğretmen olarak atanma teklifini hemen kabul eder. Bütün gayretiyle muallimlik yapmaya başlar. Bu sırada Birinci Dünya Savaşı başlar ve okul hastaneye dönüştürülür. Hastanede Zeyniler köyünde tanıştığı Doktor Hayrullah Bey ile karşılaşır ve onun teklifi üzerine hasta bakıcı olarak çalışmaya başlar.

Doktor Hayrullah Bey, Feride’nin hayatını nasıl etkiler? Yazınız.

Dedikodulardan dolayı Doktor Hayrullah Beyin formalite evliliğini kabul eder. Bu  sayede Feride toplum baskısından kurtulur. Doktor ona zor zamanlarında destek olur.