9. Sınıf Edebiyat Kitabı Sayfa 231-232-233-234 Cevapları

SAYFA 232 CEVAPLARI

Okuduğunuz metin bir romandan alınmış olabilir mi? Gerekçeleriyle söyleyiniz.

CEVAP: Romandan alınmış olamaz. Bu metin daha çok masal ögelerini içermektedir. Bu metinde zaman ve mekan belirtilmemesi, kahramanların fantastik özellikler taşıması, Billur köşk, deniz üzerine köşk yapılması gibi gerçek üstü olayların olması, tekerleme gibi cümlelerin kurulması bunun bir masal örneği olduğunu gösterir.

Romanlar, yaşanmış ya da yaşanabilir olayları;  yer,  zaman,  çevre ve insan unsurlarına dayanarak,  geniş bir bakış açısıyla anlatan yazı türüdür. Bu metin bu özellikleri içermediği için romandan alınmış diyemeyiz.

Aşağıdaki çalışmayı aşamaları takip ederek yapınız.

Aşağıdaki çalışmayı aşamaları takip ederek yapınız.

1. a) Çalıkuşu adlı romandan alınan aşağıdaki bölümleri okuyunuz

b) Bu bölümlerdeki cümle yapılarını ve yazarın anlatım tarzında görülen özellikleri aşağıdaki tabloya işaretleyiniz

Virgül ve noktalı virgüllerle bağlanan uzun cümleler kullanılmıştır. I ve II
İsimleri niteleyen, fiilleri belirten sözcükler kullanılmıştır. I ve II
Anlatım, okurda merak uyandıracak şekilde ilerlemektedir. I ve III
Anlamı bilinmeyen sözcükler okumayı ve anlamayı etkilemektedir. II
Uzun cümlelerin yanında kısa cümleler de kullanılmıştır. I ve II
Cümlelerde anlama katkı sağlamayan sözcükler kullanılmamıştır. I-II ve III
Anlatımda karşılıklı konuşmalardan yararlanılmıştır. III

SAYFA 233 CEVAPLARI

c) Çalıkuşu adlı romanın en beğendiğiniz bölümünü betimleyici ya da açıklayıcı bir paragraf olarak yazınız.

En sevdiğim bölüm, 

Munise vefat etti ve Akdenize karşı bir tepeciğin üzerinde ebedi istirahatinde mutlu, mesut uyuyordu. Hayrullah Bey nasıl öldüğünü Ferideye ısrar etsede anlatmak istemedi. Sadece yutkunda ve cenaze naması kılınırken imam efendi kızın annesinin ismini sorduğunu ve annesinin isminin Feride olduğunu söylediğini anlattı. Bu küçük gül dalı Munise  “Munise bin Feride” diye toprağa verilmişti. Binlerce gül açmak için üvey annesi, gerçekten seven annesi Feridenin ismi ile toprağa verilmişti.

2. İkinci ve üçüncü temada okuduğunuz Forsa ve Eskici adlı hikâyelerle bu temada okuduğunuz Çalıkuşu adlı romanı dil ve anlatım özelliklerine göre karşılaştırınız. Ulaştığınız sonuçları yazınız.

Forsa ve Eskici birer hikayedir ve daha kısadır. Belli bir olay üzerine az sayıda kararkterlerle  ve belli zaman ile sınırlıdır. Çalıkuşu ise bir romandır ve daha uzundur. Betimlemeler ve karakter diyalogları daha fazladır. Romanın geçtiği süre daha uzun, mekan sayısı ve karakter sayısıdaha fazladır. Forsa tarihî, Eskici ise memleket özlemi temalıdır. Çalıkuşu ise aşk temalıdır ve sosyal ve duygu yüklü bir romandır.

SAYFA 234 CEVAPLARI

3. Sizce bir metinde üslup özellikleri belirlenirken nelere dikkat edilmelidir? Yazınız.

Metnin olayları ve duyguları aktarma yöntemi, dilin özel kullanımı, cümle yapısı, tercih edilen kelimeler, bakış açısı, romanın yapı ve içeriği, yazarın eğitim ve sosyal durumu, temsil ettiği sanat akımı ve görüşleri bir metnin üslubunu belirler.. 

4. Üslup hakkında yazdığınız paragrafı bir arkadaşınızla eşleşerek birbirinizle paylaşınız. Arkadaşınızla ulaştığınız ortak sonuçları yazınız.

• Üslup, yazarın kendine özgü anlatım tarzıdır ve ortak dilin kişisel olarak kullanılmasıdır.
• Yazarın kendine özgü tutumu ve söyleyiş biçimi onun üslubunu oluşturur.
• Her yazarın üslubu, onun dünya görüşünün, hayata bakış açısının, yaşama biçiminin dildeki yansımasıdır.
• Üslup, sanatçının içten gelen samimi duygularının tercümanıdır ve onun şahsiyetinin ifadesidir.
• Romanın yapı ve içerik unsurları üslubu belirlemede etkilidir.