10. Sınıf Edebiyat Ders Kitabı Sayfa 49-50-51 Cevapları MEB

SAYFA 49 CEVAPLARI

Hazırlık Cevapları

1. Arkadaşlarımızla yaşadığımız sorunlarda nasıl bir tutum sergileriz? Açıklayınız.
Cevap: Olumlu tavır sergiliyorum. Sorunu abartmak yerine çözüm bulmaya çalışıyorum. Karşımdakini anlamaya çalışıyorum. Hoşgörülü ve sabırlı davranarak arkadaşlığımızın zarar görmemesini sağlıyorum. Çünkü sorunlar geçidir ve çözüm bulunabilir.

2. Sabır konusundaki düşüncelerinizi, bu konuyla ilgili bildiğiniz atasözlerinden faydalanarak ifade ediniz.
Cevap: Sabır, zorluklara dayanma gücüdür.  Hayatın sıkıntı ve zorluklarına karşı sabırlı olmak insanın ruh sağlığını korur. Sabır insanı yaşama bağlar. İnsana güç verir. Atasözleri; “Sabrın sonu selamettir.” “Sabreden derviş muradına ermiş” sözleri sabreden kişilerin mutluluğa kavuşacağını anlatır. Sabır insanı olgunlaştırır.

SAYFA 51 CEVAPLARI

Metni Anlama ve Çözümleme Cevapları

1. Metinde geçen “su’âl eylediler, hâl eylediler, hayrân kaldılar” kelime gruplarının anlamlarını cümlelerin bağlamından hareketle tahmin ediniz.

Su’âl eylediler: Sormak
Hâl eylediler: Durumunu söylemek.
Hayrân kaldılar: Şaşırdılar.

2. Metindeki temel çatışmayı bulunuz. Temel çatışmanın ortadan kalkmasının mesneviye etkisini arkadaşlarınızla tartışınız.

Cevap:  Eserdeki temel çatışma, kuşların Simurg’u bulma yolunda yaşadıkları içsel ve dışsal mücadelelerdir. Eserdeki çatışma, kuşların sonunda kendi içsel mücadelelerini aşmaları ve cesaretle yola devam etmeleriyle çözülür. Bu noktada, Simurg’un özde, her kuşun kendi içinde olduğunu anlamaları ile sonuçlanır. Bu durum, eserin manevi derinliğini artırarak, okuyuculara içsel bir yolculuğun ve kendini tanımanın önemini vurgular.

3. Metnin tema ve konusunu bulunuz. Metindeki temanın evrenselliği hakkında ne düşünüyorsunuz? Açıklayınız.
Cevap: Mantıku’t-Tayr, aşk, arayış, kendini tanıma ve birlik gibi evrensel temaları derinlemesine ele alır. Bu sayede farklı kültürlerden insanlara hitap eder. Bu evrensellik, eserin yıllar sonra bile farklı kültürdeki insanların okumasını sağlar. Böylece okuyucular, kendi içsel yolculuklarında eserden ilham alabilirler.

4. Okuduğunuz metinden hareketle dönemin ve şairin dili özellikleri hakkında düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: ; Arap, Fars ve Türk edebiyatında kullanılan divan edebiyatı nazım biçimidir. Beyitlerden oluşur. Aruz vezni ile edebi sanatları kullanılarak ayzılmıştır.

5. Aşağıdaki beyitlerde altı çizili ifadelerle geçen söz sanatlarının anlamına katkısını söyleyiniz.

Kamu kuşlar için su’âl eylediler / Hâli kâl ü kâl ile eylediler  (KİŞİLEŞTİRME)
Bin yıl uçdılar dahı âzâd u uz / Yolun evvel menzili-y-idi henûz (ABARTMA)

Cevap: Altı çizili ifadeler, anlamı güçlendirmiş, duygusal etkiyi artırmıştır. 

6. Yunus Emre’ye ait yukarıdaki beyitle okuduğunuz mesneviyi vermek istedikleri ileti bakımından karşılaştırınız.
İlim ilim bilmektir ilim kendin bilmektir
Sen kendini bilmezsin ya nice okumaktır.

Cevap: Her iki eser de bilgi ve kendini bilme temalarını derinlemesine işler. Yunus Emre, bireysel bir bakış açısıyla bilginin özünü sorgularken, Mantıku’t-Tayr, bu süreci bir toplumsal yolculuk olarak ele alır. Sonuç olarak, her iki eser de okuyuculara içsel bir keşif ve ruhsal büyüme mesajı sunar. Bilgi, ancak kendimizi tanıdığımızda anlam kazanır.

7. Okuduğunuz metinden yola çıkarak Gülşehrî’nin hayata ve olaylara bakış açısı hakkında ne düşünüyorsunuz? Çıkarımlarınızı sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Gülşehrî, eserlerinde hayata ve olaylara manevi boyutu ile bakar. Aşkı önemli bir tema olarak işler. Aşk, sadece bir duygu değil, bilgeliğin kaynağı olarak görür. Hayatı içsel bir yolculuk ve olgunlaşma olarak değerlendirir.

Dil Bilgisi Soru ve Cevapları:

Aşağıdaki beyitlerde geçen fiilimsileri ve fiilimsilerin türlerini tabloya yazınız.

Bin dahı uçdukları bî-neng idi / İlla yoldan dahı bir ferseng idi – uçdukları -Sıfat-fiil 
Ol yola bir reh-rev ü reh-ber gerek / Başını oynamaga key er gerek – oynamaga İsim-fiil 

ARAŞTIRINIZ

Yûnus Emre’nin şiirlerinde insan sevgisi hakkında araştırma yapınız. Araştırma sonuçlarınızı sınıfta sözlü olarak paylaşınız.

Yunus Emre, eserelerinde  insan sevgisini esas alır.  Yunus Emre, her insanda ilahi bir parça olduğunu vurgular.  Yunus Emre, insanları yalnızca birer birey olarak değil, aynı zamanda evrensel bir bütünün parçaları olarak görür. Şiirlerinde, her insanın Tanrı’nın bir yansıması olduğunu vurgular ve bu bakış açısı, insan sevgisinin temelini oluşturur. Bu yüzden “Yaratılanı sev Yaratandan ötürü” der. Yunus Emre, insan sevgisini Allahı aşkıyla birleştirir. Ona göre, insanı sevmek,  Allah’ı sevmektir. Ayrıca “Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım, Sevelim sevilelim, dünya kimseye kalmaz.” diyerek  insan sevgisini desteklemiştir.